Prezydent Polski niedawno podpisał ustawę pod dość enigmatycznym tytułem „Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych”. Ustawa ta między innymi wnosi dużo istotnych zmian pod względem jawności pracy radnych i Rady Gminy.
Już od przyszłej kadencji wszystkie sesje Rady Gminy będą musiały być utrwalane i publikowane w BIP urzędu Gminy, na stronie Internetowej Urzędu Gminy oraz w inny zwyczajowo przyjęty sposób (np. na profilu gminy w portalach społecznościowych). Obrady te będą także transmitowane na żywo w Internecie. Wszystkie głosowania na sesjach przeprowadzane zostaną imiennie a wyniki będą oczywiście publikowane na stronach urzędu. Również interpelacje i zapytania radnych łącznie z odpowiedziami urzędu to kolejne elementy, które będą dostępne w sieci. Jeszcze w tym roku takie zachowanie stanie się normą zarówno w naszym urzędzie jak i w całym kraju.
Ciekawym pomysłem zapisanym w ustawie będzie coroczne przedstawianie przez Wójta, radnym i mieszkańcom raportu o stanie gminy, nad którym Rada Gminy będzie zobowiązana przeprowadzić debatę z udziałem mieszkańców. W tej debacie mieszkańcy z mocy ustawy mają zagwarantowany głos w dyskusji (po spełnieniu kilku warunków).
Kolejnym rozszerzeniem udziału mieszkańców w rządzeniu gminą będzie obywatelska inicjatywa uchwałodawcza. Do tej pory radni mogli ale nie musieli debatować nad projektami uchwał zgłoszonymi przez swoich mieszkańców. Już niebawem grupa 200 mieszkańców będzie mogła przedstawić projekt uchwały a Rada Gminy z mocy prawa musi taki projekt rozpatrzyć na sesji (pod czujnym okiem kamer i przy włączonych mikrofonach).
Te wszystkie zmiany i udogodnienia na pewno wymuszą na radnych aktywność i będą ciekawym narzędziem sprawowania kontroli mieszkańców nad radnymi. Bycie radnym to duży zaszczyt ale i ogromna odpowiedzialność. Zaproponowany przez ustawodawcę tryb kontroli obywatelskiej na pewno nie wszystkim radnym się spodoba.
Oprócz dużych udogodnień i przywilejów dla mieszkańców również radni dostaną do ręki bardzo poważne narzędzie jakim będzie uprawnienie do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych.
Dokładnie nie wiadomo jak radny będzie mógł korzystać z tych uprawnień, bo są one naprawdę szerokie. Prawo przeglądania wszelkiej dokumentacji, korespondencji, poczty, wstęp do wszystkich pomieszczeń gminy i jednostek gminnych, szkół, przedszkoli, itd., budzi niemiłe skojarzenia z metodami, jakie były szeroko rozpowszechnione w słusznie minionym ustroju. Tym bardziej, że radny w obecnej sytuacji prawnej, też może uzyskać wszelką dokumentację stosując zapytanie o informację publiczną.
